Πέμπτη, 1 Μαρτίου 2018

Τον άνθρωπο που σωστά υπομένει όσα του λαχαίνουν άριστο τον νομίζω και σώφρονα.(ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ) (ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ)

ΠΑΡΑΜΥΘΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΝ (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ)



Δύο από τις Δελφικές επιγραφές είναι κατ’ εξοχήν απαραίτητες για τη ζωή μας, το “Γνώθι σαυτόν” και το “Μηδέν άγαν”, γιατί από τις δύο αυτές εντολές εξαρτώνται όλα τα υπόλοιπα. Αυτές οι δύο είναι σε αρμονία και συμφωνία μεταξύ τους, και η δύναμη του ενός παραγγέλματος φαίνεται να γίνεται πιο κατανοητή μέσω του άλλου.
Στην αυτογνωσία, δηλαδή, εμπεριέχεται η αποφυγή της υπερβολής, και στην τελευταία τούτη εμπεριέχεται η αυτογνωσία. Γι’ αυτό και ο Ίων μιλάει για το πρώτο έτσι:

Το “γνώθι σαυτόν” είναι λόγος μικρός
αλλά έργο τόσο μεγάλο, που από τους θεούς ο Δίας μόνο
το γνωρίζει.

Για το άλλο λέει ο Πίνδαρος:

Οι σοφοί επαίνεσαν με το παραπάνω το “μηδέν άγαν”.

Αν, λοιπόν, έχει κάποιος στο νου του τα παραπάνω ως θεόσταλτους χρησμούς, εύκολα θα μπορέσει να τα εφαρμόσει σε όλες τις δυσκολίες της ζωής και να υπομένει τις τελευταίες με σύνεση, βλέποντας καθαρά τη φύση του και οτιδήποτε μπορεί να του τύχει χωρίς να ξεπερνάει το όριο της ευπρέπειας, είτε με το να επαίρεται είτε με το να ταπεινώνεται ξεπέφτοντας σε θρήνους και οδυρμούς από την αδυναμία της ψυχής του και τον φόβο του θανάτου που μας εμφυτεύεται, ως αποτέλεσμα της άγνοιας για το τι συμβαίνει συνήθως στη ζωή σύμφωνα με τα προστάγματα της ανάγκης ή του πεπρωμένου. Σωστή είναι η συμβουλή των Πυθαγορείων:

Όσα δεινά έχουν οι άνθρωποι απ’ την κακή τους τύχη,
όσα λοιπόν έχεις και συ, να τα υπομένεις και να μην
αγανακτείς.

Ο τραγικός ποιητής Αισχύλος επίσης λέει:

Είναι γνώρισμα ανδρών δικαίων και σοφών
να μην οργίζονται με τους θεούς ακόμα και στις
συμφορές·

και ο Ευριπίδης:

Όποιος θνητός ενδίδει στην ανάγκη
αυτόν σοφό τον λογαριάζουμε και των θείων γνώστη,

ενώ σε άλλο σημείο λέει:

Τον άνθρωπο που σωστά υπομένει όσα του λαχαίνουν
άριστο τον νομίζω και σώφρονα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι μεμψιμοιρούν για τα πάντα και πιστεύουν πως όλα όσα τους τυχαίνουν αντίθετα προς τις προσδοκίες τους γίνονται από βλαπτική ενέργεια της τύχης και των θεϊκών δυνάμεων. Για τον λόγο αυτό οδύρονται για τ’ οτιδήποτε, γογγύζοντας και καταρώμενοι την τύχη τους. Σ’ αυτούς θα μπορούσε κάποιος ν’ απαντήσει:

Δεν είναι ο θεός η αιτία της δυστυχίας σου αλλά εσύ ο ίδιος (ΣΟΦΟΚΛΗΣ),

και οι ανόητες και παράλογες πεποιθήσεις που έχεις εξαιτίας της αμορφωσιάς σου.








ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ
ΗΘΙΚΑ
ΤΟΜΟΣ 3

ΕΚΔΟΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ








Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου