Δευτέρα, 30 Οκτωβρίου 2017

Ο άνθρωπος κατασκευάζει μόνος του δαίμονες, θεούς και αγίους σύμφωνα με την εικόνα του.  (Α.SCHOPENHAUER )


Ο άνθρωπος κατασκευάζει μόνος του δαίμονες, θεούς και αγίους σύμφωνα με την εικόνα του.  (SCHOPENHAUER – ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ)



Μη  ικανοποιημένος από τις έγνοιες, τις λύπες και τις δυσχέρειες που του προκαλεί ο πραγματικός κόσμος, ο ανθρώπινος νους δημιουργεί έναν δεύτερο, φανταστικό κόσμο, υπό μορφή χιλιάδων δεισιδαιμονιών. Οι τελευταίες αυτές τον διακατέχουν με διάφορους τρόπους · ο άνθρωπος τους αφιερώνει τις καλύτερες στιγμές και τις περισσότερες δυνάμεις του ευθύς ως ο πραγματικός κόσμος του δώσει τη δυνατότητα μιας σχόλης την οποία δεν είναι σε θέση να απολαύσει.
Μπορεί κανείς να διαπιστώσει αρχικά αυτό το γεγονός στους λαούς οι οποίοι, όπως, για παράδειγμα, οι Ινδοί, οι Ισπανοί κ.λ.π., ζώντας κάτω από ένα γαλήνιο ουρανό και πάνω σε μια καλή γη, έχουν συνθήκες εύκολης ζωής.

- Ο άνθρωπος κατασκευάζει μόνος του δαίμονες, θεούς και αγίους σύμφωνα με την εικόνα του· όλοι αυτοί αξιώνουν ανά πάσα στιγμή θυσίες, προσευχές, διακοσμήσεις, ευχές που διατυπώνονται και εκπληρώνονται, προσκυνήματα, γονυκλισίες, πίνακες ζωγραφικής, στολίδια κ.λ.π., μύθος και πραγματικότητα γίνονται ένα και τίθενται στην υπηρεσία τους, και ο μύθος συσκοτίζει την πραγματικότητα· κάθε γεγονός της ζωής γίνεται δεκτό ως μια εκδήλωση της δύναμής τους. Οι μυστικιστικές συνομιλίες με αυτές τις θεότητες καλύπτουν το ήμισυ των ημερών, διατηρούν αδιαλείπτως την ελπίδα· η γοητεία της αυταπάτης τις κάνει συχνά πιο ενδιαφέρουσες από τη συναναστροφή με πραγματικά όντα. 
Τι απόδειξη και τι σύμπτωμα της έμφυτης αθλιότητας του ανθρώπου, της κατεπείγουσας ανάγκης που έχει για βοήθεια και συμπαράσταση, για απασχόληση και εξερεύνηση πραγμάτων προκειμένου να σκοτώσει την ώρα του! Και παρόλο που ο άνθρωπος χάνει ενέργεια και πολύτιμο χρόνο σε μάταιες προσευχές και θυσίες, αντί να προσπαθεί να βοηθήσει τον εαυτό του, όταν οι απρόβλεπτοι κίνδυνοι προβάλλουν ξαφνικά μπροστά του, δεν παύει παρά ταύτα ν’ αφιερώνει δυνάμεις και να προσφεύγει, στα πλαίσια αυτής της φανταστικής συνομιλίας, σε έναν κόσμο πνευμάτων που ονειρεύεται· εδώ βρίσκεται το πλεονέκτημα των δεισιδαιμονιών, πλεονέκτημα που δεν πρέπει να υποτιμάται.

Προκειμένου να δαμάσει κανείς τις βάρβαρες ψυχές και να τις αποτρέψει από την αδικία και τη σκληρότητα, δεν είναι η αλήθεια αυτό που χρειάζεται, διότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να την αντιληφθούν· συνεπώς το λάθος, ένας μύθος, μια παραβολή. Από εδώ απορρέει η ανάγκη για τη διδασκαλία μιας θετικής πίστης.

Όταν συγκρίνει κανείς τις πράξεις των πιστών με την εξαιρετική ηθική που κηρύσσει η χριστιανική θρησκεία, και λίγο-πολύ κάθε θρησκεία, και αναλογιστεί τι θα γινόταν αυτή η ηθική αν η κοσμική εξουσία δεν εμπόδιζε τα εγκλήματα, και τι θα έπρεπε να φοβόμαστε αν καταργούσε κανείς, έστω και για μια μέρα, όλους τους νόμους, θα ομολογήσει ότι η επίδραση όλων των θρησκειών πάνω στην ηθική είναι στην πραγματικότητα πολύ ισχνή. 
Είναι βέβαιο ότι το λάθος βρίσκεται στην αδυναμία της πίστης. 
Θεωρητικά, ο καθένας νομίζει ότι η πίστη του είναι ακλόνητη, στο μέτρο που μένει προσηλωμένος στις κατά συνθήκην σκέψεις. Η πράξη όμως είναι η σκληρή λυδία λίθος όλων των πεποιθήσεών μας: όταν έρχεται κανείς στις πράξεις και πρέπει ν’ αποδείξει την πίστη του με μεγάλες απαρνήσεις και σκληρές θυσίες, τότε ακριβώς βλέπει να κάνει την εμφάνισή της όλη η αδυναμία.
 Όταν ένας άνθρωπος σκέφτεται σοβαρά να διαπράξει ένα αδίκημα, παραβιάζει ήδη την καθαρή ηθική. Η πρώτη σκέψη που τον σταματάει στη συνέχεια είναι εκείνη της δικαιοσύνης και της αστυνομίας. Αν τις ξεπεράσει, ελπίζοντας να τις αποφύγει και να γλιτώσει, το δεύτερο εμπόδιο που παρουσιάζεται είναι το θέμα της τιμής. Αν το ξεπεράσει και αυτό, δεν κινδυνεύουμε να χάσουμε στοιχηματίζοντας ότι, από τη στιγμή που θριάμβευσε έναντι των δύο πανίσχυρων αυτών αναστολών, κανένα θρησκευτικό δόγμα δεν θα έχει αρκετή δύναμη για να τον εμποδίσει να δράσει. Διότι, αν δεν τρομοκρατείται από ένα επικείμενο, βέβαιο κίνδυνο, πώς θα μπορούσε να συγκρατηθεί στη σκέψη ενός μακρινού κινδύνου, και μάλιστα ενός κινδύνου που στηρίζεται απλώς και μόνο στη θρησκευτική πίστη;



ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

SCHOPENHAUER

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου